Skąd biorą się Twoje wyniki
Test umiejscowienia kontroli — wewnętrzne i zewnętrzne
Dwanaście stwierdzeń o jednym przekonaniu: czy to, co Cię spotyka, zależy głównie od Twoich wyborów, czy od okoliczności. To przekonanie zmienia zachowanie zanim jeszcze cokolwiek się wydarzy — bo decyduje, czy w ogóle warto próbować.
Znasz to z trudniejszych okresów
Pętla, w której rezygnacja potwierdza własną słuszność
Przekonanie o braku wpływu ma nieprzyjemną właściwość: samo dostarcza sobie dowodów, bo prowadzi do zachowań, które je potwierdzają.
Coś nie wychodzi
Projekt, rekrutacja, rozmowa. Sytuacja wymaga wyjaśnienia, co się stało.
Wyjaśnienie idzie na zewnątrz
Rynek, szef, pech, układy. Część z tego bywa prawdą — i właśnie dlatego to takie kuszące.
Skoro nie zależy ode mnie
Kolejna próba wydaje się bezcelowa. Wysiłek spada, bo nie widać, na co miałby się przełożyć.
I przesuwa się jeszcze dalej
Każdy taki cykl przesuwa przekonanie w stronę zewnętrzną. Pętla domyka się bez udziału świata.
Przekonanie się potwierdza
„Mówiłem, że to nie zależy ode mnie.” Dowód wygląda solidnie, choć sam go wyprodukowałeś.
Wyniki faktycznie się pogarszają
Nie z braku zdolności, tylko z braku prób i zaangażowania.
Nie chodzi o to, żeby wierzyć, że wszystko zależy od Ciebie. To nieprawda i bywa okrutne. Chodzi o to, żeby zobaczyć tę część, która zależy — bo ona zwykle jest większa, niż się wydaje w gorszym tygodniu. tę część, która zależy
Co mierzy ten test
Dwa bieguny i trzy rzeczy, które warto rozróżnić
Wynik plasuje Cię na osi między kontrolą wewnętrzną a zewnętrzną. Warto jednak wiedzieć, że nowsze ujęcia rozbijają biegun zewnętrzny na dwie bardzo różne rzeczy.
Przekonanie, że wyniki zależą od Twoich wyborów i wysiłku. Sprzyja działaniu, ale w skrajnej postaci obarcza Cię winą za rzeczy, na które nikt nie ma wpływu.
Przekonanie, że decyduje los i szczęście. Zdejmuje presję, ale odbiera powód, żeby próbować.
Przekonanie, że decydują osoby mające nad Tobą władzę. To zupełnie inna sytuacja niż wiara w los — i wymaga innej reakcji, bo z ludźmi da się rozmawiać.
Skrajności są kosztowne w obie strony. Najbardziej użyteczne bywa rozróżnianie sytuacja po sytuacji, a nie jedno przekonanie na wszystko.
Zanim klikniesz
Komu ten test się przyda, a komu nie
- Po serii niepowodzeń złapałeś się na myśli, że nic nie zależy od Ciebie.
- Bierzesz na siebie winę także za rzeczy, na które nikt nie miał wpływu.
- Zastanawiasz się, czemu jedni ludzie po porażce próbują dalej, a inni odpuszczają.
- Prowadzisz zespół i chcesz rozumieć, skąd bierze się bierność mimo kompetencji.
- Szukasz potwierdzenia, że wystarczy chcieć. To nieprawda i szkodliwa w skutkach.
- Chcesz oceniać nim pracowników — samoocena nie nadaje się do decyzji o ludziach.
- Twoja sytuacja obiektywnie zależy od czynników poza Tobą. Wtedy zewnętrzne umiejscowienie jest trafną oceną, nie błędem myślenia.
Zewnętrzne umiejscowienie kontroli bywa realistyczne. W sytuacjach, na które faktycznie nie masz wpływu, chroni przed obwinianiem się.
Jak to wygląda
Dwie rzeczy, które się wydarzą
Oceniasz 12 stwierdzeń
Zdania dotyczą tego, od czego według Ciebie zależą wyniki — Twoje i cudze. Odpowiadaj o ogólnym przekonaniu, a nie o jednej sytuacji, w której akurat miałeś pecha.
- Dwanaście zdań, kilka minut
- O przekonaniu, nie o jednym zdarzeniu
Dostajesz położenie na osi
Wynik pokazuje, gdzie mieścisz się między dwoma biegunami, wraz z opisem kosztów każdej ze skrajności. Bo obie mają swoje — i to jest rzecz, o której rzadko się mówi.
- Położenie na osi, nie etykieta
- Koszty obu skrajności
Uczciwie o obu biegunach
Obie skrajności mają swoją cenę
Popularne ujęcie mówi: wewnętrzne dobre, zewnętrzne złe. To za proste i w części sytuacji wręcz szkodliwe.
Skrajnie wewnętrzne
- Bierzesz odpowiedzialność za rzeczy, na które nikt nie miał wpływu.
- Po zwolnieniu grupowym szukasz winy w sobie zamiast w sytuacji rynkowej.
- Trudno Ci prosić o pomoc, bo skoro wszystko zależy od Ciebie, to i to.
- Rośnie ryzyko wyczerpania, bo nic nie wolno odpuścić.
Skrajnie zewnętrzne
- Przestajesz próbować także tam, gdzie realnie masz wpływ.
- Wyjaśnienia idą na zewnątrz nawet wtedy, gdy dostajesz konkretną informację zwrotną.
- Trudniej Ci zauważyć własny udział w tym, co wyszło dobrze.
- Bierność zaczyna produkować dowody na własną słuszność.
Trzy kroki
Wypełnij test
Dwanaście stwierdzeń. Odpowiadaj o ogólnym przekonaniu, nie o ostatniej trudnej sytuacji.
Rozdziel dwa rodzaje zewnętrznego
Jeśli wynik przechyla się na zewnątrz, sprawdź, czy chodzi o los, czy o konkretnych ludzi z władzą. Z pierwszym nie da się nic zrobić, z drugim owszem — i to jest cała różnica.
Wypisz część, która zależy od Ciebie
Weź jedną trudną sprawę i rozdziel ją na dwie kolumny: to, na co masz wpływ, i to, na co nie masz. Sama ta operacja przesuwa uwagę tam, gdzie działanie ma sens.
To możesz być Ty
Ta sama porażka, dwa różne wnioski
Nie chodzi o to, żeby brać wszystko na siebie. Chodzi o to, żeby oddzielić swoją część od reszty.
- Po odrzuceniu oferty pracy uznajesz, że rynek jest ustawiony, i przestajesz wysyłać.
- Albo odwrotnie: obwiniasz siebie za decyzję, która zapadła bez Twojego udziału.
- Nie prosisz o informację zwrotną, bo i tak nic z niej nie wyniknie.
- Sukcesy tłumaczysz szczęściem, a porażki systemem — albo na odwrót.
- Rozdzielasz to, na co miałeś wpływ, od tego, co było poza Tobą.
- Bierzesz odpowiedzialność za swoją część i tylko za nią.
- Pytasz o konkretny powód decyzji, bo od niego zależy Twój następny ruch.
- Widzisz własny udział w tym, co wyszło — także wtedy, gdy pomogły okoliczności.
Skąd to się wzięło
Jedna oś, która okazała się kilkoma
Pojęcie umiejscowienia kontroli wprowadził Julian Rotter, a jego skala z 1966 roku miała mierzyć jeden wymiar: od przekonania o własnym wpływie po przekonanie o wpływie czynników zewnętrznych. Późniejsze analizy pokazały, że narzędzie mierzy w rzeczywistości więcej niż jedną rzecz.
Wbrew pierwotnemu założeniu analizy wykazały, że skala jest wielowymiarowa. Kolejni badacze zaproponowali rozdzielenie biegunu zewnętrznego na dwa niezależne wymiary: przekonanie o roli przypadku i przekonanie o wpływie osób mających władzę. Dziś umiejscowienie kontroli traktuje się w większości ujęć jako konstrukt wielowymiarowy. Opis skali i krytyki.
Bo prowadzi do zupełnie innych działań. Jeśli uważasz, że o Twojej sytuacji decyduje los, nie ma z czym rozmawiać. Jeśli uważasz, że decydują konkretni ludzie z władzą — jest adresat, rozmowa i możliwość wpływu. To ta sama „zewnętrzność” w skali, a dwa różne światy w praktyce.
Często. W sytuacji zwolnień grupowych, choroby w rodzinie czy decyzji zapadającej piętro wyżej przekonanie, że nie wszystko zależy od Ciebie, jest po prostu prawdziwe — i chroni przed braniem na siebie winy za cudze decyzje.
Nie traktuj wewnętrznego jako lepszego. Sprawdź raczej, czy Twoje przekonanie zmienia się zależnie od sytuacji. Jedno przekonanie stosowane do wszystkiego jest kosztowne niezależnie od tego, na który biegun wskazuje.
Najczęstsze pytania
Dwanaście stwierdzeń — zwykle trzy minuty.
Nie zawsze. Sprzyja działaniu i wytrwałości, ale w skrajnej postaci prowadzi do brania na siebie winy za rzeczy, na które nikt nie miał wpływu. Najbardziej użyteczna jest umiejętność rozróżniania sytuacja po sytuacji, a nie jedno przekonanie stosowane do wszystkiego.
Tak, choć powoli i raczej przez doświadczenie niż przez postanowienie. Najskuteczniej działa rozdzielanie konkretnych spraw na część zależną od Ciebie i niezależną, a potem działanie w tej pierwszej — bo dostarcza dowodów, których samo myślenie nie dostarczy.
Niekoniecznie. Jeśli Twoja obecna sytuacja realnie zależy od decyzji zapadających gdzie indziej, to przekonanie jest trafną oceną, a nie błędem. Warto natomiast sprawdzić, czy nie przenosi się na obszary, w których wpływ jednak masz.
Umiejscowienie kontroli dotyczy tego, od czego w ogóle zależą wyniki. Poczucie skuteczności — tego, czy Ty poradzisz sobie z konkretnym zadaniem. Można wierzyć, że wyniki zależą od wysiłku, i jednocześnie wątpić, że akurat Twój wysiłek wystarczy.
Tak. Wynik zobaczysz od razu na ekranie, a kopia przychodzi na e-mail razem z zapisem do newslettera.
Sprawdź swoje umiejscowienie kontroli
Dwanaście stwierdzeń i kilka minut. Wynik od razu na ekranie.
Rozpocznij testOdpowiedz na 12 pytań
Odpowiadaj pierwszym odruchem. Nie ma odpowiedzi dobrych i złych — test nie sprawdza wiedzy.
Inne polecane produkty z tej kategorii
Test równowagi praca–życie — granice i obciążenie
12-pytaniowy test równowagi praca-życie. Sprawdź, czy potrafisz się odciąć po godzinach, czy praca po cichu przejęła Two...
Test uważności — mindfulness w praktyce
12-pytaniowy test uważności (mindfulness). Sprawdź, ile Twojego dnia dzieje się na autopilocie - i jak odzyskać obecność...
Test empatii — poznawcza i emocjonalna
Test dwóch wymiarów empatii: poznawczej (rozumienie ludzi) i emocjonalnej (współodczuwanie). Sprawdź swój profil i dowie...
Test chronotypu — typ poranny i wieczorny
Test chronotypu: sprawdź, czy jesteś sową, skowronkiem czy typem pośrednim - i naucz się planować dzień w zgodzie z włas...
Test samooceny — poczucie własnej wartości
10-pytaniowy test samooceny inspirowany klasyczną skalą Rosenberga. Sprawdź, czy Twój wewnętrzny obraz siebie jest funda...
Test Belbina — samoocena ról zespołowych
Narzędzie służy do identyfikacji ról pełnionych przez jednostkę w zespole. Pozwala określić naturalne predyspozycje do k...