Najważniejsze pojęcia
Słowniczek
A
ADHD
Zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się trudnościami z utrzymaniem uwagi i nadpobudliwością.
Agenci AI (AI Agents)
autonomiczne systemy AI potrafiące planować i wykonywać złożone zadania z użyciem zewnętrznych narzę
AGI (Artificial General Intelligence)
silna sztuczna inteligencja dorównująca ludzkiemu umysłowi (koncept przyszłości).
Akcja (Action)
w automatyzacjach: konkretne zadanie wykonane przez system po jego uruchomieniu.
Analiza SWOT
Technika strategiczna oceny mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń.
API (Application Programming Interface)
"most" lub "kelner" pozwalający różnym aplikacjom komunikować się i wymieniać danymi między sobą.
Asynchroniczna komunikacja
wymiana informacji bez konieczności reagowania w czasie rzeczywistym (np. zadania w Asanie zamiast c
Automatyzacja procesów biznesowych (BPA/RPA)
zastąpienie powtarzalnych, manualnych zadań człowieka działaniem oprogramowania.
B
Backend
"zaplecze" i mózg aplikacji; wszystko to, czego użytkownik nie widzi: bazy danych, serwery, logika b
Baza danych No-Code
elastyczne systemy bazodanowe (jak Notion, Airtable) przypominające arkusze kalkulacyjne, ale z mocą
Błąd utopionych kosztów (Sunk Cost Fallacy)
irracjonalne trwanie przy złym projekcie/decyzji tylko dlatego, że zainwestowano już w to czas lub p
C
ChatGPT
ChatGPT to model językowy stworzony przez OpenAI do generowania tekstu.
Chmura obliczeniowa (Cloud computing)
dostarczanie usług obliczeniowych (serwerów, baz danych, oprogramowania) przez Internet (np. AWS, Go
Claude
Claude to zaawansowane narzędzie AI do przetwarzania języka naturalnego.
CMS (Content Management System)
panel do zarządzania treścią na stronie WWW (np. WordPress, Webflow) bez konieczności ingerencji w k
Comet
Przeglądarka AI od Perplexity łącząca wyszukiwanie w sieci z odpowiedziami modelu językowego w jedny
Context Window (Okno kontekstowe)
„pamięć krótkotrwała” modelu AI; ilość tekstu/danych, jaką AI potrafi przeanalizować w jednym zapyta
Cursor
Edytor kodu oparty na VS Code z wbudowanym asystentem AI do pisania i edycji kodu w rozmowie z model
Cykl życia oprogramowania (SDLC)
etapy powstawania systemu informatycznego: od analizy, przez projekt i kodowanie, aż po testy i utrz
D
Deep Learning (Głębokie uczenie)
technika AI oparta na wielowarstwowych sieciach neuronowych.
Deployment (Wdrożenie)
proces przenoszenia gotowego oprogramowania (lub aktualizacji) na serwer docelowy, aby było dostępne
Dług technologiczny (Technical debt)
koszt przyszłych poprawek wynikający z wyboru szybkiego, ale słabego rozwiązania informatycznego tu
Dysforia wrażliwa na odrzucenie (RSD)
ekstremalnie silna reakcja emocjonalna na postrzegane lub rzeczywiste odrzucenie/krytykę (często pow
Dysonans poznawczy
dyskomfort psychiczny pojawiający się, gdy nasze działania są sprzeczne z naszymi przekonaniami.
E
Efekt aureoli
Zjawisko polegające na przypisywaniu cech na podstawie pierwszego wrażenia.
Efekt Dunninga-Krugera
błąd poznawczy, w którym osoby o niskich kwalifikacjach przeceniają swoje umiejętności, a eksperci j
Efekt placebo
Zjawisko polegające na poprawie stanu zdrowia po podaniu substancji obojętnej, wynikające z oczekiwa
Efekt potwierdzenia
Tendencja do poszukiwania informacji potwierdzających własne przekonania.
Efekt Zeigarnik
tendencja mózgu do lepszego zapamiętywania zadań niedokończonych lub przerwanych niż tych zakończony
F
Fine-tuning (Dostrajanie modelu)
proces douczania istniejącego modelu AI na specyficznych danych firmy.
Framework
"szkielet" lub zestaw narzędzi i gotowych komponentów używanych przez programistów, by szybciej budo
Frontend
część aplikacji lub strony internetowej, którą użytkownik widzi i z którą wchodzi w interakcję (inte
Funkcje wykonawcze (Executive functions)
procesy poznawcze odpowiedzialne za planowanie, organizację, zarządzanie czasem i kontrolę impulsów.
Funkcje wyższego rzędu
Funkcje wyższego rzędu to funkcje przyjmujące inne funkcje jako argumenty.
H
Halucynacje AI
zjawisko, w którym AI generuje fałszywe lub nielogiczne informacje, przedstawiając je z pełnym przek
Heurystyka dostępności
ocenianie prawdopodobieństwa zjawisk na podstawie tego, jak łatwo możemy przypomnieć sobie ich przyk
Hiperfocus (Hiperfokus)
stan intensywnej, niemal obsesyjnej koncentracji na jednym zadaniu, z pominięciem bodźców zewnętrzny
Hosting / Domena
(często mylone przez klientów) Domena to adres (np. *noraline.pl*), a hosting to miejsce na serwerze
K
L
Lean management
Metoda zarządzania skoncentrowana na eliminacji marnotrawstwa.
LLM (Large Language Model)
duży model językowy (np. GPT-4, Claude), wytrenowany na gigantycznych zbiorach tekstu.
Low-Code
podejście do tworzenia oprogramowania, które łączy gotowe klocki wizualne z możliwością dopisywania
M
Machine Learning (Uczenie maszynowe)
dziedzina AI, w której systemy uczą się i poprawiają na podstawie danych, bez bycia wprost zaprogram
Mapowanie procesów
wizualne przedstawienie kroków, ról i narzędzi biorących udział w realizacji zadania w firmie.
Marketing szeptany
Forma marketingu polegająca na przekazywaniu informacji przez konsumentów.
Mgła mózgowa (Brain fog)
subiektywne uczucie dezorientacji, trudności z koncentracją i spowolnienia myślenia.
Modele językowe
Modele językowe to systemy do przetwarzania i generowania tekstu.
Motywacja pracowników
Proces pobudzania pracowników do działania i osiągania celów.
MVC
MVC to wzorzec projektowy dzielący aplikację na Model, Widok i Kontroler.
MVP (Minimum Viable Product)
najprostsza, podstawowa wersja produktu, która posiada tylko tyle funkcji, by zaspokoić pierwszych k
N
Neuroróżnorodność (Neurodiversity)
koncepcja uznająca różnice w funkcjonowaniu ludzkiego mózgu (np. ADHD, spektrum autyzmu) za naturaln
NLP (Przetwarzanie języka naturalnego)
technologia pozwalająca komputerom rozumieć, interpretować i generować ludzki język.
No-Code
tworzenie pełnoprawnych aplikacji, stron i automatyzacji wyłącznie za pomocą interfejsów wizualnych
P
Paraliż analityczny / decyzyjny
stan niemożności podjęcia decyzji z powodu nadmiaru opcji lub ciągłego analizowania danych.
Prompt Engineering
inżynieria podpowiedzi; sztuka precyzyjnego formułowania poleceń dla AI w celu uzyskania optymalnych
Prompty
Prompty to instrukcje tekstowe dla modeli językowych.
Przebodźcowanie cyfrowe
przeciążenie układu nerwowego nadmiarem informacji, powiadomień i ekranów.
Python
Python to wszechstronny język programowania o czytelnej składni.
PyTorch
PyTorch to biblioteka do głębokiego uczenia rozwijana przez Facebook AI.
R
S
SaaS (Software as a Service)
model dystrybucji oprogramowania, w którym płacisz abonament za dostęp do aplikacji przez przeglądar
Scenariusz / Workflow
ciąg kroków i reguł w automatyzacji określający, co po kolei ma się wydarzyć (np. w systemie Make lu
Segmentacja rynku
Podział rynku na grupy konsumentów o podobnych potrzebach.
Silosy informacyjne
sytuacja, w której działy lub systemy w firmie nie wymieniają się danymi, co prowadzi do chaosu i po
Single Source of Truth (SSOT / Jedno źródło prawdy)
zasada w organizacji danych, polegająca na tym, że dana informacja (np. o kliencie) jest przechowywa
Skalowalność
zdolność systemu, procesu lub firmy do obsługi rosnącej ilości pracy (np. większej liczby klientów)
Syndrom oszusta (Imposter Syndrome)
przekonanie o własnej niekompetencji i strach przed "zdemaskowaniem", mimo obiektywnych dowodów sukc
Sztuczna inteligencja
Sztuczna inteligencja to dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem inteligentnych systemów.
T
W
Webhook
mechanizm pozwalający jednej aplikacji wysłać natychmiastowe powiadomienie (z danymi) do innej aplik
Wskaźnik wypalenia (Burn rate)
tempo, w jakim firma wydaje swój kapitał operacyjny zanim zacznie generować zysk.
Wyzwalacz (Trigger)
zdarzenie, które uruchamia proces automatyzacji (np. "gdy wpadnie nowy e-mail").