Słowniczek

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi — neurorozwojowe zaburzenie wpływające na koncentrację, impulsywność i regulację emocji, dotykające 5-7% populacji. Nie brak dyscypliny, lecz inny mózg.

Skłonność ludzkiego mózgu do silniejszego odczuwania strat niż zysków o tej samej wartości – odkryta przez Daniela Kahnemana i Amosa Tversky'ego.

Stan zespołu, w którym można zgłosić błąd, zadać niepopularne pytanie lub podważyć pomysł szefa bez strachu o karę społeczną, reputację czy pozycję.

Różnica między nagrodą otrzymaną a tą, której układ nagrody się spodziewał. To ona, a nie sama przyjemność, jest sygnałem uczenia się.

Zniekształcenie poznawcze polegające na kontynuowaniu nierentownych działań tylko dlatego, że już tyle zainwestowałeś — jeden z najdroższych błędów w biznesie.

Sieć neuronowa aktywna podczas mind-wanderingu i refleksji. U osób z ADHD nie wycisza się przy zadaniach skupionych — stąd ciągły strumień skojarzeń i pomysłów.

Intensywna, przytłaczająca emocjonalna reakcja na realne lub postrzegane odrzucenie, krytykę lub niepowodzenie — częsta u osób z ADHD, potrafi sparaliżować działanie i decyzje.

Nieprzyjemne napięcie psychiczne wynikające z jednoczesnego posiadania sprzecznych przekonań lub z rozbieżności między przekonaniami a zachowaniem — silnik racjonalizacji i oporu przed zmianą.

Zniekształcenie poznawcze polegające na tym, że jedna pozytywna cecha osoby lub produktu sprawia, iż przypisujemy jej pozostałe pozytywne cechy bez dowodów — atrakcyjny znaczy kompetentny, drogi znaczy dobry.

Skłonność do uznawania za trafny osobisty opis sformułowany na tyle ogólnie, że pasuje do niemal każdego — podstawa działania horoskopów i słabych testów osobowości.

Zniekształcenie poznawcze: osoby o niskich kompetencjach przeszacowują swoje umiejętności, a eksperci je niedoszacowują — bo aby ocenić własną niekompetencję, potrzebujesz kompetencji, której Ci brakuje.

Udokumentowana skłonność do zaniżania szans, że ktoś spełni naszą prośbę — proszący nie widzi presji społecznej, którą odczuwa proszony.

Zjawisko, w którym pozorne leczenie lub substancja bez aktywnych składników wywołuje realne zmiany fizjologiczne i psychologiczne — dowód na to, że przekonania mózgu dosłownie zmieniają ciało.

Zniekształcenie poznawcze polegające na selektywnym wyszukiwaniu, interpretowaniu i zapamiętywaniu informacji potwierdzających istniejące przekonania — najgroźniejsze błędne koło w podejmowaniu decyzji.

Skłonność do przeceniania tego, jak bardzo inni zauważają nasz wygląd i zachowanie — opisana przez Thomasa Gilovicha, Victorię Medvec i Kennetha Savitsky'ego.

Zjawisko psychologiczne polegające na tym, że niedokończone zadania są lepiej zapamiętywane i zajmują więcej zasobów mentalnych niż zadania zakończone — mózg nie lubi otwartych pętli.

Zestaw zdolności zarządzających mózgu: planowanie, hamowanie impulsów, pamięć robocza, elastyczność myślenia — dyrektor generalny Twojego mózgu, który decyduje co robisz, kiedy i jak.

Skrót poznawczy, w którym oceniasz prawdopodobieństwo zdarzenia na podstawie tego, jak łatwo przychodzi Ci do głowy przykład — co prowadzi do systematycznego przeszacowywania spektakularnych ryzyk i ignorowania statystycznie groźniejszych.

Stan ekstremalnego, niekontrolowanego skupienia na jednym zadaniu, w którym otoczenie przestaje istnieć — szczególnie intensywny w ADHD, ale doświadczany także przez neurotypowe osoby w pracy twórczej.

Zjawisko, w którym problem odłożony na przerwę wypełnioną lekką czynnością zostaje rozwiązany lepiej niż przy nieprzerwanym wysiłku.

Systematyczne bledy w mysleniu, ktore powoduja irracjonalne decyzje. Mamy ich ponad 180 i wplywaja na kazda decyzje biznesowa, ktorej nie jestes swiadomy.

Zdolność do myślenia o własnym myśleniu – kluczowy mechanizm samooceny, uczenia się i rozpoznawania błędów poznawczych.

Stan obniżonej klarowności myślenia, trudności z koncentracją, zapominaniem i przetwarzaniem informacji — nie choroba, ale objaw wielu stanów od braku snu po wypalenie zawodowe.

Koncepcja traktująca różnice neurologiczne (ADHD, autyzm, dysleksja) jako naturalne warianty ludzkiego mózgu, nie defekty do naprawienia — zmienia podejście do zarządzania zespołem i budowania produktów.

Nawykowa pętla nadmiernego analizowania, która zamiast prowadzić do lepszych decyzji, paraliżuje działanie i obniża jakość życia.

Zjawisko psychologiczne opisane przez Barry'ego Schwartza – im więcej opcji do wyboru, tym trudniej podjąć decyzję i tym mniejsza satysfakcja z dokonanego wyboru.

Stan, w którym strach przed błędem paraliżuje działanie, a poszukiwanie idealnego rozwiązania staje się ważniejsze niż jakiekolwiek rozwiązanie — klasyczny wróg przedsiębiorców.

Mechanizm neurobiologiczny, w którym mózg otrzymuje mikro-nagrodę za każdy nowy, nieprzewidywalny bodziec – fundament projektowy platform social video.

Stan przeciążenia sensorycznego i kognitywnego wywołanego nadmiarem bodźców cyfrowych — powiadomień, treści, dźwięków — prowadzący do zmęczenia decyzyjnego, rozproszonej uwagi i chronicznego stresu.

Technika psychologiczna polegająca na zmianie interpretacji sytuacji bez zmiany samej sytuacji – narzędzie do przełamywania blokad mentalnych.

Neurofizjologiczny mechanizm filtrowania nieistotnych bodźców zmysłowych na wczesnym etapie przetwarzania, zanim dotrą do świadomej uwagi. U osób z ADHD często działa nieszczelnie.

Sposób pomiaru porównujący cechy wewnątrz jednej osoby, a nie do normy grupowej — dlatego takich wyników nie wolno używać do porównywania kandydatów.

Zjawisko psychologiczne, w którym kompetentne osoby czują, że są udawaczami i że zaraz ktoś odkryje ich rzekomy brak wiedzy — dotyka 70% populacji, w tym ekspertów.

Technika behawioralna łącząca czynność przyjemną z wymagającą wysiłku, by zwiększyć motywację — ukuta przez Katherine Milkman (Wharton, 2014).

Uniwersalna reguła psychologiczna: ludzie odczuwają potrzebę odwzajemnienia otrzymanej przysługi – fundamentalna w budowaniu zaufania i relacji biznesowych.

Jeden z rdzeniowych wymiarów wypalenia zawodowego: celowe wycofanie uwagi i zaangażowania z pracy, mierzone osobno od wyczerpania.

Zaburzenie percepcji czasu polegające na niezdolności do intuicyjnego wyczuwania, ile czasu minęło lub ile zajmie dane zadanie — szczególnie wyraźne w ADHD, ale dotyka również neurotypowych osób w erze cyfrowej.