Słowniczek · Psychologia

Introwertyk i ekstrawertyk

Introwertyk to osoba, która lepiej działa przy mniejszej ilości bodźców społecznych i po intensywnym kontakcie z ludźmi potrzebuje czasu w spokoju. Ekstrawertyk czerpie energię z kontaktu, ruchu i rozmowy, a długa cisza go męczy. Między nimi jest ambiwertyk, czyli ktoś, kto ma cechy obu stron, zależnie od sytuacji. W psychologii to nie są trzy osobne typy, tylko różne miejsca na jednej skali, nazywanej ekstrawersją.

Ta różnica nie mówi nic o tym, czy ktoś lubi ludzi, umie przemawiać albo jest nieśmiały. Introwertyk może świetnie prowadzić szkolenie. Po prostu po szkoleniu wyłączy telefon na resztę wieczoru.

Od typów Junga do wymiaru w Wielkiej Piątce

Słowa „introwersja” i „ekstrawersja” spopularyzował Carl Gustav Jung w książce „Typy psychologiczne” z 1921 roku. Dla Junga chodziło o kierunek uwagi: do wnętrza albo na świat zewnętrzny. Z jego typologii wyrósł później wskaźnik MBTI.

Współczesna psychologia osobowości traktuje ekstrawersję jako jeden z pięciu wymiarów w modelu Wielkiej Piątki. Wynik nie wrzuca Cię do szuflady, tylko pokazuje, gdzie jesteś na ciągłej skali. Ponieważ większość ludzi ma wynik w okolicach środka, ambiwertyk to raczej typowy przypadek niż wyjątek. Swoje miejsce na tej skali sprawdzisz w teście Wielkiej Piątki.

Co naprawdę różni introwertyka od ekstrawertyka

Najlepiej opisaną różnicą jest wrażliwość na stymulację. Hans Eysenck zaproponował, że introwertycy mają wyższy bazowy poziom pobudzenia, więc szybciej osiągają poziom, przy którym bodźców jest za dużo. Teoria w szczegółach jest dyskutowana, ale dobrze opisuje codzienność: open space, trzy spotkania pod rząd i powiadomienia z czterech komunikatorów zmęczą introwertyka szybciej niż ekstrawertyka.

W pracy różnice widać zwykle w trzech miejscach:

  • Sposób myślenia na spotkaniu – ekstrawertyk myśli na głos i dochodzi do wniosku w trakcie rozmowy. Introwertyk woli przemyśleć sprawę przed spotkaniem albo po nim.
  • Regeneracja – po targach czy dniu z klientami ekstrawertyk jest nakręcony, a introwertyk potrzebuje ciszy, żeby wrócić do formy.
  • Kanał komunikacji – introwertyk często wybiera wiadomość pisemną zamiast telefonu. Zobacz Asynchroniczna komunikacja.

Mit ekstrawertycznego handlowca

Wiele firm zakłada, że najlepiej sprzedają najbardziej towarzyscy. Badanie Adama Granta na handlowcach z call center (Psychological Science, 2013) pokazało, że najlepsze wyniki osiągali ambiwertycy, a nie skrajni ekstrawertycy. Umieli mówić z zaangażowaniem, ale też słuchać i nie naciskać za mocno. Jedno badanie nie zamyka tematu, ale dobrze podważa automatyczne założenie, że „dusza towarzystwa” to najlepszy kandydat do sprzedaży.

Jak układać pracę dla obu stron

  • Agenda przed spotkaniem – introwertycy przyjdą przygotowani, a ekstrawertycy i tak będą myśleć na głos. Zyskują wszyscy.
  • Dwa kanały na pomysły – rozmowa na spotkaniu i wspólny dokument, do którego można dopisać coś dzień później. Inaczej decyzje zapadają głosem najgłośniejszych.
  • Bloki ciszy – godziny bez spotkań i powiadomień pomagają każdemu, ale introwertykom najbardziej. Zobacz Time-blocking i Przebodźcowanie cyfrowe.
  • Nie myl introwersji z brakiem zaangażowania – ktoś, kto milczy na spotkaniu, mógł po prostu jeszcze nie skończyć myśleć.

Uważaj na jedną rzecz: introwersja to nie lęk społeczny ani nieśmiałość. Nieśmiałość to obawa przed oceną, a introwersja to preferencja co do ilości bodźców. Można być nieśmiałym ekstrawertykiem i pewnym siebie introwertykiem.

Pytania i odpowiedzi

Najczęściej zadawane pytania

Introwertyk to osoba, która lepiej funkcjonuje przy mniejszej ilości bodźców społecznych i po intensywnym kontakcie z ludźmi potrzebuje czasu w spokoju, żeby się zregenerować. Nie oznacza to, że nie lubi ludzi albo jest nieśmiała. Introwertyk może dobrze przemawiać, prowadzić zespół i sprzedawać, ale po takim dniu częściej wybierze ciszę niż spotkanie ze znajomymi. W psychologii introwersja nie jest osobnym typem, tylko jednym końcem skali ekstrawersji, mierzonej na przykład w modelu Wielkiej Piątki. Większość ludzi ma wynik bliżej środka tej skali. Termin spopularyzował Carl Gustav Jung w 1921 roku. W pracy introwertyk często woli przygotować się do spotkania wcześniej, myśleć przed odpowiedzią i komunikować się pisemnie.

Ekstrawertyk to osoba, która czerpie energię z kontaktu z ludźmi, ruchu i rozmowy, a długie przebywanie w ciszy i samotności ją męczy. Różnica między ekstrawertykiem a introwertykiem dotyczy głównie zapotrzebowania na bodźce i sposobu regeneracji, a nie sympatii do ludzi czy umiejętności społecznych. Ekstrawertyk często myśli na głos i dochodzi do wniosków w trakcie rozmowy, chętnie dzwoni zamiast pisać i dobrze znosi dni pełne spotkań. Introwertyk woli przemyśleć sprawę w spokoju i po intensywnym dniu potrzebuje odpoczynku od ludzi. Obie cechy są równie wartościowe w pracy. Problem pojawia się wtedy, gdy zespół ma tylko jeden sposób podejmowania decyzji, na przykład szybką dyskusję na spotkaniu, który faworyzuje tylko jedną stronę.

Ambiwertyk to osoba, która ma wynik w środkowej części skali ekstrawersji, czyli łączy cechy introwertyka i ekstrawertyka. Zależnie od sytuacji potrafi czerpać energię z kontaktu z ludźmi, ale potrzebuje też czasu w spokoju. Ambiwertyk nie jest rzadkim wyjątkiem. Ponieważ ekstrawersja rozkłada się w populacji na ciągłej skali, a większość wyników skupia się wokół środka, ambiwertyzm to raczej typowy przypadek. Ciekawy wynik dotyczący ambiwertyków przyniosło badanie Adama Granta z 2013 roku: wśród handlowców w call center najlepsze wyniki sprzedażowe osiągali właśnie ambiwertycy, a nie skrajni ekstrawertycy. Potrafili mówić z zaangażowaniem, ale też słuchać i nie naciskać za mocno na klienta.

Najrzetelniej sprawdzisz, czy jesteś introwertykiem czy ekstrawertykiem, testem opartym na modelu Wielkiej Piątki, w którym ekstrawersja jest jednym z pięciu wymiarów osobowości. Taki test nie przypisuje Cię do typu, tylko pokazuje, gdzie jesteś na skali, co jest bliższe temu, jak działa ta cecha. Testy oparte na typach, na przykład MBTI, dzielą ludzi na dwie grupy, przez co osoba z wynikiem tuż obok środka dostaje tę samą etykietę co osoba ze skrajnym wynikiem. Prostą obserwacją możesz też posłużyć się na co dzień. Zwróć uwagę, jak się czujesz po całym dniu spotkań i rozmów: naładowany czy wyczerpany. I czy łatwiej Ci myśleć w rozmowie, czy w ciszy. Darmowy test Wielkiej Piątki znajdziesz na noraline.pl.

Tak, introwertyk może być bardzo dobrym szefem i handlowcem, choć często działa inaczej niż ekstrawertyk na tym samym stanowisku. Introwertyczni przełożeni częściej słuchają, dają ludziom przestrzeń na własne pomysły i rzadziej dominują na spotkaniach. W sprzedaży pomaga im to, że zadają więcej pytań i mniej naciskają. Badanie Adama Granta z 2013 roku pokazało, że skrajni ekstrawertycy nie byli najlepszymi handlowcami, najlepiej wypadali ambiwertycy. Koszt, który ponosi introwertyk w takiej roli, to szybsze zmęczenie intensywnym kontaktem. Dlatego dobrze jest planować dzień tak, żeby po serii rozmów z klientami był czas na pracę w ciszy, zamiast upychać wszystkie spotkania jedno po drugim.