Czym jest bikeshedding i dlaczego zebrania toną w drobiazgach
Czyli o tym, dlaczego ekspres do kawy dostaje więcej uwagi niż budżet na cały rok.
Czytaj →Zasada Pareto, nazywana też regułą 80/20, to obserwacja, że w wielu sytuacjach niewielka część przyczyn odpowiada za większość skutków. Kilku klientów przynosi większość przychodu, kilka rodzajów błędów generuje większość reklamacji, kilka zadań w tygodniu daje większość efektów. Liczby 80 i 20 są umowne. Zasada mówi o nierównym rozkładzie, a nie o konkretnych proporcjach.
W małej firmie zasada Pareto jest przydatna z jednego powodu: zmusza do sprawdzenia, czy wszystko, co robisz, naprawdę jest równie ważne. Prawie nigdy nie jest.
Vilfredo Pareto, włoski ekonomista, opisał pod koniec XIX wieku, że ziemia i majątek we Włoszech są rozłożone bardzo nierówno: większość należy do niewielkiej części ludzi. Badał rozkład dochodów, a nie zarządzanie czasem.
Zasadę w dzisiejszym kształcie upowszechnił w połowie XX wieku Joseph Juran, specjalista od jakości w przemyśle. Zauważył, że większość wad produkcyjnych wynika z niewielu przyczyn, nazwał to rozróżnieniem na „nieliczne istotne i liczne błahe” i przypisał pomysł Pareto. Stąd nazwa, której sam Pareto nie używał.
Nierówność nie bierze się z magii liczb. Często wynika z mechanizmu „bogaty się bogaci”. Klient, który kupił raz i był zadowolony, kupuje więcej i poleca dalej. Wpis na blogu, który trafił wysoko w Google, dostaje linki, więc trafia jeszcze wyżej. Błąd w jednym kroku procesu powtarza się przy każdym zamówieniu. Małe przewagi się kumulują, więc wyniki rozjeżdżają się bardziej, niż podpowiada intuicja.
Proporcja w Twojej firmie może wynosić 70/30, 90/10 albo 60/40. Nie ma znaczenia, czy zsumuje się do stu. Liczy się to, że rozkład jest wyraźnie nierówny.
Wyniki analizy warto zestawić w Macierz Eisenhowera: zadania z „istotnej mniejszości” dostają miejsce w kalendarzu, reszta trafia do automatyzacji, delegowania albo kosza.
Zacznij od jednego zestawienia: przychód i czas pracy na klienta za ostatnie dwanaście miesięcy, w jednym arkuszu. To wystarczy, żeby zobaczyć, gdzie leży Twoja istotna mniejszość.
Najczęściej zadawane pytania
Zasada Pareto, nazywana też regułą 80/20, mówi, że w wielu sytuacjach niewielka część przyczyn odpowiada za większość skutków. Typowe przykłady to klienci, z których niewielka grupa przynosi większość przychodu, albo reklamacje, które w większości wynikają z kilku powtarzających się przyczyn. Liczby 80 i 20 są umowne i w praktyce proporcja może wynosić 70/30 albo 90/10. Istotą zasady jest nierówny rozkład, a nie konkretne wartości. Nazwa pochodzi od Vilfreda Pareto, włoskiego ekonomisty, który pod koniec XIX wieku badał nierówny rozkład majątku we Włoszech. W dzisiejszej formie zasadę spopularyzował Joseph Juran, specjalista od jakości, który zauważył, że większość wad produkcyjnych wynika z niewielu przyczyn.
Zasadę Pareto w biznesie najczęściej widać w czterech miejscach. Pierwsze to klienci: kilku największych zwykle przynosi dużą część przychodu, choć nie zawsze największą część zysku. Drugie to produkty i usługi, gdzie niewielka część oferty daje większość sprzedaży albo marży. Trzecie to problemy: kilka przyczyn odpowiada za większość reklamacji, błędów czy pytań do obsługi klienta. Czwarte to czas: niewiele zadań w tygodniu realnie przybliża firmę do celu, a reszta to obsługa bieżąca. W każdym z tych przypadków zasada Pareto jest wskazówką, gdzie szukać, a nie gotową odpowiedzią. Żeby ją wykorzystać, trzeba policzyć dane z własnej firmy, na przykład przychód i czas pracy na każdego klienta z ostatniego roku.
Regułę 80/20 w zarządzaniu czasem stosuje się w trzech krokach. Najpierw przez tydzień zapisujesz, na co faktycznie idzie Twój czas, bez upiększania. Potem przy każdym zadaniu zaznaczasz, czy realnie przybliżyło Cię do celu, na przykład do pozyskania klienta, ukończenia projektu albo naprawy powtarzającego się problemu. Zwykle okazuje się, że takich zadań jest niewiele, a dużą część tygodnia zajmuje obsługa bieżąca, maile i przerwania. W trzecim kroku zadania z tej istotnej mniejszości dostają stałe miejsce w kalendarzu, najlepiej w godzinach najlepszej koncentracji. Resztę sprawdzasz pod kątem automatyzacji, delegowania albo całkowitej rezygnacji. Uważaj tylko, żeby nie wyciąć zadań, które nie przynoszą zysku, ale chronią firmę, takich jak fakturowanie czy kopie zapasowe.
Zasada Pareto nie jest prawem natury i nie zawsze się sprawdza w dosłownej postaci. Rozkład 80/20 to orientacyjny przykład, a w konkretnej firmie proporcja może być zupełnie inna, a czasem rozkład bywa prawie równy. Zasada jest heurystyką, która podpowiada, żeby szukać nierówności, zanim założysz, że wszystkie zadania, klienci czy produkty są równie ważne. Problem pojawia się, gdy ktoś stosuje ją bez danych, na przykład zakłada, że najmniejsi klienci są nieopłacalni, i rezygnuje z nich bez sprawdzenia. Drugim nadużyciem jest usprawiedliwianie niedokończonej pracy hasłem „80% efektu za 20% wysiłku”. Przy szkicu to rozsądne podejście, ale przy umowie, rozliczeniu podatkowym czy bezpieczeństwie danych brakujące 20% bywa najważniejsze.
Zasada Pareto nosi nazwisko Vilfreda Pareto, włoskiego ekonomisty i socjologa, który pod koniec XIX wieku opisał bardzo nierówny rozkład ziemi i majątku we Włoszech. Pareto zajmował się jednak ekonomią i rozkładem dochodów, a nie zarządzaniem czy produktywnością, i sam nie formułował reguły 80/20. Zasadę w dzisiejszym kształcie upowszechnił w połowie XX wieku Joseph Juran, amerykański specjalista od zarządzania jakością. Zauważył, że większość wad w produkcji wynika z niewielu przyczyn, nazwał to rozróżnieniem na nieliczne istotne i liczne błahe przyczyny i przypisał tę obserwację Pareto. Później reguła trafiła do zarządzania czasem, sprzedaży i marketingu, gdzie stała się jedną z najczęściej cytowanych heurystyk.
Czyli o tym, dlaczego ekspres do kawy dostaje więcej uwagi niż budżet na cały rok.
Czytaj →Czyli o tym, dlaczego opis wdrożenia ma być o czytelniku, a nie o kliencie, dla którego go zrobiłeś.
Czytaj →Czyli o tym, dlaczego nie chce Ci się automatyzować pracy, za którą klient płaci od godziny.
Czytaj →Czyli o tym, dlaczego porównanie abonamentu z wyceną programisty prawie zawsze wychodzi na korzyść abonamentu i dlaczego to jeszcze niczego nie rozstrzyga.
Czytaj →Czyli o tym, w którym miejscu automatyzacji człowiek chroni firmę, a w którym tylko ją spowalnia.
Czytaj →